Żurawie przenośne

Numer fabryczny i ewidencyjny należy porównać z tabliczką i dokumentami urządzenia. Trzeba odczytać decyzję zezwalającą na eksploatację, jej ważność i warunki oraz protokół badania, w tym uwagi i zalecenia. Sam nagłówek pozytywnego protokołu nie zastępuje sprawdzenia decyzji.

Następnie należy sprawdzić dostępność właściwej instrukcji i wpisy dotyczące konserwacji oraz zgłoszonych usterek. Dokumenty powinny odpowiadać aktualnemu miejscu montażu, konfiguracji i wyposażeniu, jeśli wpływają one na dopuszczenie urządzenia. Rozbieżność identyfikacji, brak wymaganego dokumentu lub niewyjaśnione zastrzeżenie trzeba wyjaśnić przed pracą.

Kontrola zaczyna się od tabliczek identyfikacyjnych, informacji o dopuszczalnym obciążeniu i oznaczeń sterowania. Należy sprawdzić ich czytelność, umiejscowienie i zgodność z aktualną konfiguracją. Diagram udźwigu osprzętu lub wysięgnika musi dotyczyć zastosowanego wyposażenia; sama największa wartość z tabliczki nie opisuje każdego położenia pracy.

Przy wskazanym piktogramie należy nazwać zakaz, nakaz lub zagrożenie i wyjaśnić jego praktyczny skutek. Przykładowo znak nakazu stosowania ochrony głowy wymaga odpowiedniego hełmu, a oznaczenie zakazu wstępu ogranicza dostęp do wskazanej strefy. Znaczenie symbolu kierunku ruchu należy odnieść do konkretnego mechanizmu i stanowiska sterowania. Nieczytelnego znaku nie można zastąpić zgadywaniem na podstawie innej maszyny.

Opuścić nieobciążony hak w miejsce umożliwiające bezpieczne oględziny i zatrzymać mechanizm. Oględziny dotyczą dostępnych dla obsługującego części: hak, zabezpieczenie gardzieli przewidziane w konstrukcji, zawieszenie haka, obudowy i krążki zblocza. Należy szukać takich nieprawidłowości jak pęknięcia, rozwarcie lub skręcenie haka, nadmierne zużycie, uszkodzenie zabezpieczenia i nieprawidłowe prowadzenie liny. Nie wolno przesuwać dłoni po pracującym mechanizmie ani zdejmować osłon, aby uzyskać dostęp do miejsca przeznaczonego do kontroli przez konserwatora.

Zabezpieczenie gardzieli nie przenosi ciężaru ładunku; hak i zblocze muszą odpowiadać udźwigowi oraz wyposażeniu urządzenia. Wartości graniczne zużycia i rozwarcia określa dokumentacja danego haka; ocena wzrokowa nie zastępuje wymaganych pomiarów konserwatora. Ocena powinna zakończyć się wskazaniem konkretnych miejsc sprawdzonych i zauważonych objawów. Przy nieprawidłowości wpływającej na bezpieczeństwo urządzenie należy wyłączyć z użytkowania i przekazać informację osobie odpowiedzialnej za eksploatację; oględziny nie upoważniają do prostowania, regulacji lub naprawy elementu.

Jeżeli zamiast haka zastosowano inny element chwytający, ocena obejmuje jego korpus, mocowanie, elementy robocze i blokady oraz dozwoloną próbę funkcji według instrukcji osprzętu. Parametry i sposób oceny haka nie zastępują kryteriów właściwego chwytaka.

Ustawić urządzenie w położeniu do oględzin i obejść je z miejsc dostępnych dla obsługi. Oględziny dotyczą dostępnych dla obsługującego części: elementy nośne, połączenia, sworznie i ich zabezpieczenia, spoiny oraz dostępne mocowania. Należy szukać takich nieprawidłowości jak pęknięcia, wygięcia, korozja osłabiająca przekrój, brak zabezpieczeń sworzni lub ślady przemieszczenia połączeń. Nie wolno przesuwać dłoni po pracującym mechanizmie ani zdejmować osłon, aby uzyskać dostęp do miejsca przeznaczonego do kontroli przez konserwatora.

Wykryte uszkodzenie konstrukcji wymaga oceny technicznej przed dalszą pracą. Nie sprawdza się dokręcenia wszystkich połączeń na wyczucie; kontrola momentu dokręcenia i naprawa należą do czynności wskazanych w dokumentacji i wykonywanych przez uprawnione osoby. Ocena powinna zakończyć się wskazaniem konkretnych miejsc sprawdzonych i zauważonych objawów. Przy nieprawidłowości wpływającej na bezpieczeństwo urządzenie należy wyłączyć z użytkowania i przekazać informację osobie odpowiedzialnej za eksploatację; oględziny nie upoważniają do prostowania, regulacji lub naprawy elementu.

Ustawić pojazd do oględzin, zabezpieczyć go przed ruchem i obejrzeć dostępne mocowania bez wchodzenia pod niezabezpieczone elementy. Oględziny dotyczą dostępnych dla obsługującego części: rama pomocnicza i dostępne połączenia podstawy żurawia z podwoziem, mocowania i ich zabezpieczenia. Należy szukać takich nieprawidłowości jak pęknięcia, ślady przesunięcia, luźne lub brakujące elementy złączne i odkształcenia ramy. Nie wolno przesuwać dłoni po pracującym mechanizmie ani zdejmować osłon, aby uzyskać dostęp do miejsca przeznaczonego do kontroli przez konserwatora.

Obciążenia z wysięgnika przechodzą przez te połączenia na pojazd; uszkodzenie zamocowania wyklucza podnoszenie. Nawet sprawne podpory nie zastępują poprawnego połączenia żurawia z podwoziem. Dokręcanie i naprawy wymagają procedury właściwej dla konstrukcji. Ocena powinna zakończyć się wskazaniem konkretnych miejsc sprawdzonych i zauważonych objawów. Przy nieprawidłowości wpływającej na bezpieczeństwo urządzenie należy wyłączyć z użytkowania i przekazać informację osobie odpowiedzialnej za eksploatację; oględziny nie upoważniają do prostowania, regulacji lub naprawy elementu.

Ustawić osprzęt i napęd w położeniu kontroli poziomu określonym w instrukcji; oglądać z bezpiecznej odległości. Oględziny dotyczą dostępnych dla obsługującego części: zbiornik i wskaźnik poziomu, dostępne przewody i złącza, siłowniki, tłoczyska oraz osłony. Należy szukać takich nieprawidłowości jak wycieki, przetarcia, pęcherze przewodów, deformacje tłoczysk i luźne mocowania. Nie wolno przesuwać dłoni po pracującym mechanizmie ani zdejmować osłon, aby uzyskać dostęp do miejsca przeznaczonego do kontroli przez konserwatora.

Poziom oleju ocenia się we właściwym położeniu siłowników; przecieku pod ciśnieniem nie szuka się dłonią. Próbę ruchową przewidzianą dla operatora wykonuje się dopiero po pomyślnych oględzinach. Należy obserwować płynność ruchów i utrzymywanie położenia; nie wolno odkręcać złączy ani usuwać nieszczelności pod ciśnieniem. Ocena powinna zakończyć się wskazaniem konkretnych miejsc sprawdzonych i zauważonych objawów. Przy nieprawidłowości wpływającej na bezpieczeństwo urządzenie należy wyłączyć z użytkowania i przekazać informację osobie odpowiedzialnej za eksploatację; oględziny nie upoważniają do prostowania, regulacji lub naprawy elementu.

Sprawdzić opisy, obudowy, położenie neutralne i wybór właściwego stanowiska sterowania. Przed próbą trzeba ustalić w instrukcji egzemplarza sposób kontroli przewidziany dla obsługującego, położenie początkowe i spodziewaną reakcję. W wolnej strefie, bez ładunku, uruchomić kolejno mechanizmy w dozwolonych kierunkach, następnie zatrzymać je właściwym elementem sterowania. Obserwację należy prowadzić z bezpiecznego stanowiska, z możliwością przerwania ruchu, zanim powstanie zagrożenie.

Wynik ocenia się na podstawie rzeczywistego zachowania mechanizmu: Każdy sprawdzony mechanizm reaguje zgodnie z oznaczeniem, zatrzymuje się zgodnie ze sposobem sterowania i nie wykonuje niezamówionego ruchu. Zakończyć próbę w bezpiecznym położeniu, ustawić sterowanie neutralnie i zgłosić rozbieżności. Jeżeli reakcja jest nieprawidłowa albo nie można bezpiecznie przeprowadzić przewidzianej próby, urządzenie nie otrzymuje pozytywnej oceny tej kontroli; problem należy przekazać osobie odpowiedzialnej za eksploatację.

Ustawić żuraw w pozycji do sprawdzenia podpór, przy bezpiecznie złożonym wysięgniku i wolnej strefie wysuwu. Przed próbą trzeba ustalić w instrukcji egzemplarza sposób kontroli przewidziany dla obsługującego, położenie początkowe i spodziewaną reakcję. Zidentyfikować dostępne zamki lub rygle transportowe, obejrzeć je i sprawdzić dozwolone zamknięcie oraz zwolnienie podpór zgodnie z konstrukcją. Obserwację należy prowadzić z bezpiecznego stanowiska, z możliwością przerwania ruchu, zanim powstanie zagrożenie.

Wynik ocenia się na podstawie rzeczywistego zachowania mechanizmu: Podpory są utrzymywane w gniazdach przez właściwe, sprawne zabezpieczenia i można je zwolnić tylko przewidzianą czynnością. Przed transportem zamknąć i skontrolować każde wymagane zabezpieczenie; przed rozstawianiem zwolnić je w odpowiedniej kolejności. Jeżeli reakcja jest nieprawidłowa albo nie można bezpiecznie przeprowadzić przewidzianej próby, urządzenie nie otrzymuje pozytywnej oceny tej kontroli; problem należy przekazać osobie odpowiedzialnej za eksploatację.

Należy ocenić nośność i równość podłoża, krawędzie wykopów, instalacje podziemne, otwory oraz napowietrzne przeszkody. Wymagana powierzchnia podparcia zależy od reakcji podpór i nośności podłoża; przypadkowe luźne elementy nie stanowią sprawdzonych podkładów. Strefa ruchu obejmuje również przeciwwagę, wysięgnik i odkładany ładunek.

Urządzenie trzeba wypoziomować i podeprzeć w jednej z konfiguracji dopuszczonych przez producenta, sprawdzając rozstaw, oparcie i blokady. Jeżeli możliwa jest praca przy częściowym rozstawieniu podpór, odpowiada jej właściwa charakterystyka i ograniczony sektor pracy. Warunki gruntowe oraz podparcie wymagają obserwacji również po rozpoczęciu ruchów; osiadanie podpory jest powodem przerwania pracy.

Najpierw należy zidentyfikować element, np. blokadę osłony, ograniczenie obciążenia lub ochronę przed kolizją, jeżeli występuje w egzemplarzu. W instrukcji trzeba ustalić metodę sprawdzenia i warunki uruchomienia funkcji. Oględziny dotyczą mocowań, przewodów, czujników i oznaczeń dostępnych operatorowi; sama kontrolka zasilania nie potwierdza działania całego zabezpieczenia.

Próbę wykonuje się wyłącznie przewidzianą metodą, z wolną strefą zagrożenia i możliwością bezpiecznego zatrzymania. Oczekiwany wynik to sygnalizacja oraz ograniczenie konkretnych ruchów opisanych dla tego układu, a następnie poprawne przywrócenie gotowości. Nie wolno celowo przeciążać urządzenia, wprowadzać człowieka w strefę ochronną ani omijać czujnika, aby stworzyć własny test. Gdy bezpieczna próba nie należy do obsługi, należy wskazać tę granicę i przekazać kontrolę właściwej osobie.

Po wskazaniu czynności trzeba odszukać jej opis, rozpoznać element urządzenia i ustalić wymagany stan napędu, osprzętu oraz zabezpieczenie miejsca. Przykładem może być codzienna kontrola osłony napędu, jeżeli instrukcja zalicza ją do obowiązków operatora: przy zatrzymanym urządzeniu sprawdza się kompletność, mocowanie i brak uszkodzeń osłony, bez jej demontażu. Inna czynność może wymagać innej sekwencji i nie jest zastępowana tym przykładem.

Wykonanie obejmuje wszystkie kroki podane dla wybranego działania, porównanie wyniku z kryterium i przywrócenie gotowości lub wyłączenie urządzenia z użytkowania. Gdy instrukcja zastrzega czynność dla konserwatora, wymaga narzędzi lub odłączenia energii poza zakresem operatora, obsługujący nie wykonuje jej samodzielnie. Bez wybranego egzemplarza i konkretnego punktu instrukcji nie można potwierdzić wykonania tej otwartej pozycji.

Punktem rozpoczęcia podjęcia jest pole odkładcze A. Należy ustalić masę, środek ciężkości, sposób zaczepienia i dopuszczalny udźwig w aktualnym położeniu. Masa osprzętu i sposób zawieszenia wpływają na dopuszczalne obciążenie. Hak powinien znaleźć się nad punktem podjęcia; zawiesia trzeba ułożyć bez skręcenia, chroniąc je na krawędziach. Ładunek nie może być zakleszczony, przymarznięty ani połączony z podłożem.

Po odsunięciu hakowego i innych osób należy naprężyć zawiesie łagodnym ruchem i sprawdzić jego ułożenie. Ładunek unosi się na niewielką, bezpieczną wysokość właściwą do kontroli równowagi i hamulca. Jeśli przechyla się lub zawiesie się przemieszcza, trzeba go odłożyć i poprawić zaczepienie po odciążeniu. Transport rozpoczyna się dopiero po potwierdzeniu stabilnego podjęcia.

Przed wjazdem w światło bramki należy ocenić gabaryt ładunku z osprzętem, ustawienie przeszkód oraz bezpieczny tor przejścia. W tym zadaniu wysokość transportu nie może przekraczać wysokości bramki; przeniesienie ładunku nad nią omijałoby wymagany manewr. Operator powinien widzieć ładunek i jego odległość od obu stron przejścia albo korzystać z uzgodnionej sygnalizacji.

Do bramki należy zbliżyć ładunek po wygaszeniu nadmiernego kołysania. Płynne rozpoczynanie i kończenie ruchów ogranicza wahadłowanie. Nie wolno prostować toru przez uderzanie ładunkiem o przeszkodę ani dopuszczać ludzi pomiędzy ładunek i bramkę. Po przejściu należy utrzymać kontrolę aż do kolejnego wskazanego pola. W drodze z A do C należy dodatkowo chwilowo zatrzymać ładunek nad punktem B, bez odkładania go. Trzeba wygasić nadmierne kołysanie i potwierdzić utrzymanie położenia, po czym kontynuować transport.

Ładunek trzeba doprowadzić do punktu C w wyznaczonym narożu skrzyni pojazdu, obserwując odstęp od burt i konstrukcji. Należy ocenić nośność, wymiary i porządek na polu oraz przygotować podkłady, jeżeli są potrzebne. Ładunek trzeba ustawić nad wybranym miejscem bez ukośnego naciągania, z ograniczonym kołysaniem i wolną strefą. Ręce i stopy nie mogą znaleźć się pod ładunkiem ani pomiędzy nim a przeszkodą.

Opuszczanie kończy się pełnym oparciem ładunku na stabilnym podłożu. Przed odłączeniem osprzętu należy sprawdzić, czy ładunek nie przewróci się lub nie przetoczy po zluzowaniu zawiesia. Dopiero po zwolnieniu zawiesia i odsunięciu ludzi podnosi się hak lub odprowadza osprzęt, obserwując, czy nic nie pozostało zaczepione.

Po bezpiecznym ponownym podjęciu ładunku w C należy rozpocząć powrót do A. Przed wjazdem w światło bramki należy ocenić gabaryt ładunku z osprzętem, ustawienie przeszkód oraz bezpieczny tor przejścia. W tym zadaniu wysokość transportu nie może przekraczać wysokości bramki; przeniesienie ładunku nad nią omijałoby wymagany manewr. Operator powinien widzieć ładunek i jego odległość od obu stron przejścia albo korzystać z uzgodnionej sygnalizacji.

Do bramki należy zbliżyć ładunek po wygaszeniu nadmiernego kołysania. Płynne rozpoczynanie i kończenie ruchów ogranicza wahadłowanie. Nie wolno prostować toru przez uderzanie ładunkiem o przeszkodę ani dopuszczać ludzi pomiędzy ładunek i bramkę. Po przejściu należy utrzymać kontrolę aż do kolejnego wskazanego pola. W kierunku powrotnym przez punkt B należy przejść bez planowanego zatrzymania nad nim. Wymóg płynnego przejścia nie odbiera obowiązku przerwania ruchu, jeśli pojawi się rzeczywiste zagrożenie.

Przed tym odcinkiem trzeba rozpoznać ustawienie A względem skrzyni oraz drogę wskazaną na stanowisku. Schemat wymaga powrotu do A po przejściu od C przez bramkę; wzdłuż skrzyni nie należy skracać trasy przez przestrzeń kabiny lub wprowadzać ładunku w burtę. Przy innej dopuszczonej zabudowie żurawia przebieg stanowiska musi zostać wyjaśniony z komisją przed ruchem.

Należy prowadzić ładunek płynnie, utrzymując właściwą wysokość i kontrolując kołysanie. Operator lub sygnalista powinien obserwować całą drogę, ze szczególnym uwzględnieniem odstępu od pojazdu. Dojazd kończy się ustawieniem nad A, gotowym do osobnego odłożenia. To nie jest zezwolenie na przeciąganie ładunku po burcie ani jazdę pojazdem z podwieszonym ciężarem.

Ładunek należy odłożyć na wskazane pole A, kończąc powrót do miejsca rozpoczęcia cyklu. Należy ocenić nośność, wymiary i porządek na polu oraz przygotować podkłady, jeżeli są potrzebne. Ładunek trzeba ustawić nad wybranym miejscem bez ukośnego naciągania, z ograniczonym kołysaniem i wolną strefą. Ręce i stopy nie mogą znaleźć się pod ładunkiem ani pomiędzy nim a przeszkodą.

Opuszczanie kończy się pełnym oparciem ładunku na stabilnym podłożu. Przed odłączeniem osprzętu należy sprawdzić, czy ładunek nie przewróci się lub nie przetoczy po zluzowaniu zawiesia. Dopiero po zwolnieniu zawiesia i odsunięciu ludzi podnosi się hak lub odprowadza osprzęt, obserwując, czy nic nie pozostało zaczepione.

Dla danego żurawia znaczenie mogą mieć rozstaw podpór, długość wysięgnika, przeciwwaga, olinowanie i sektor pracy. Operator sprawdza parametry wymagane w dokumentacji i porównuje je z faktycznym ustawieniem. Nie każda maszyna dopuszcza pracę przy dowolnym częściowym rozstawie.

Jeżeli konfiguracja nie jest dopuszczona lub jej nie potwierdzono, nie podejmuje się ładunku. Ogranicznik pracujący na błędnych danych nie może być traktowany jako wiarygodne potwierdzenie bezpieczeństwa. Poprawienie nastaw nie zastępuje fizycznego przygotowania żurawia zgodnie z właściwą tabelą.

Kontrola kasety obejmuje stan obudowy, przewodu, oznaczeń i elementów obsługowych oraz reakcję mechanizmów. W układzie wymagającym podtrzymania polecenia zwolnienie przycisku powinno przerwać zadawanie ruchu. Osobno sprawdza się funkcję zatrzymania awaryjnego w warunkach przewidzianych instrukcją.

Zaciętego sterowania nie wolno kompensować innymi przyciskami. Po bezpiecznym zatrzymaniu urządzenie zabezpiecza się przed użyciem i zgłasza nieprawidłowość. Odblokowanie STOP samo w sobie nie oznacza usunięcia usterki ani zgody na automatyczne wznowienie ruchów.

Zmiana wysięgu wpływa na położenie ładunku i obciążenia żurawia. Ogranicznik może przerwać ruch związany z osiągnięciem granicy określonej dla urządzenia. Należy odczytać sygnalizację i sprawdzić zgodność konfiguracji, zamiast zakładać usterkę tylko dlatego, że transport został zatrzymany.

Instrukcja określa dopuszczone działania po zadziałaniu zabezpieczenia. Operator nie zwiększa nastaw i nie używa trybów serwisowych do kontynuowania zwykłej pracy. Jeśli bezpieczny ruch nie jest możliwy lub przyczyna pozostaje niejasna, zabezpiecza strefę i zgłasza sytuację.

Plan obejmuje miejsce startowe, wszystkie położenia pośrednie i miejsce odłożenia. Dla nich sprawdza się właściwą charakterystykę udźwigu oraz ograniczenia konfiguracji. Wysięg określa się tak, jak podaje dokumentacja; nie jest nim po prostu długość wysięgnika.

Ogranicznik stanowi zabezpieczenie, a nie narzędzie do szukania granicy przy każdym transporcie. Jeśli w którymkolwiek położeniu dopuszczalne obciążenie jest za małe, trzeba zmienić plan przed podjęciem. Nie zwiększa się zasięgu przez ukośne odciąganie ładunku.

Ocenia się położenie linii względem wysięgnika, ładunku, zawiesi i możliwych ruchów urządzenia. Potrzebne dane oraz wymagania zależą od linii i warunków stanowiska. Nie przyjmuje się jednej odległości dla wszystkich napięć ani nie ocenia bezpieczeństwa po wyglądzie przewodu.

Przed pracą należy wdrożyć ustalone rozwiązania organizacyjne i techniczne. Operator zna granice strefy, sposób nadzoru i procedurę na wypadek zagrożenia. Jeśli nie ma potwierdzonych warunków, nie rozpoczyna rozstawiania i manewrów w obszarze możliwego zbliżenia.

Złożenie wykonuje się w kolejności przewidzianej dla danego żurawia i zabudowy. Sprawdza się położenie wysięgnika, podpór i wyposażenia oraz działanie zabezpieczeń transportowych. Samo oderwanie stóp podpór od podłoża nie oznacza, że belki są schowane.

Przed odjazdem operator upewnia się, że żaden element nie wystaje w sposób niedopuszczony dla transportu i że sygnalizacja potwierdza właściwy stan. Nie ignoruje się alarmu pozycji transportowej z powodu krótkiej trasy. Wątpliwości rozstrzyga się przed ruchem pojazdu.